(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఉద్యోగపర్వ - అధ్యాయ 104

॥ శ్రీః ॥
5.104. అధ్యాయః 104
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
నారదేన ఆర్యకంప్రతి పౌత్రార్థం మాతలికన్యాపరిగ్రహచోదనం ॥ 1 ॥
ఆర్యకేణ నారదంప్రతి సుముఖజనకం భక్షితవతా వైనతేయేన మాసాంతరే సుముఖభక్షణప్రతిజ్ఞానివేదనం ॥ 2 ॥
మాతలినా తార్క్ష్యాత్సుముఖరిరక్షయా సుముఖనారదాభ్యాం సహ శక్రసమీపగమనం ॥ 3 ॥
నారదేన మాతాలేకార్యం విజ్ఞాపితేన విష్ణునా సుముఖాయ అమృతవితరణాజ్ఞాపనేపి ఇంద్రేణ అమృతాప్రదానేనైవ దీర్ఘాయుర్దానం ॥ 4 ॥
మాతలినా సుముఖాయ స్వకన్యాం ప్రదాయ వివాహనిర్వర్తనం ॥ 5 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

కణ్వ ఉవాచ। 5-104-0x(3695)(35442)
మాతలేర్వచనం శ్రుత్వా నారదో మునిసత్తమః।
అబ్రవీద్దేవరాజం తమార్యకం కురునందన॥ 5-104-1(35443)
సూతోఽయం మాతలిర్నామ శక్రస్య దయితః సుహృత్।
శుచిః శీలగుణోపేతస్తేజస్వీ వీర్యవాన్బలీ ॥ 5-104-2(35444)
శక్రస్యాయం సఖా చైవ మంత్రీ సారథిరేవ చ ।
అల్పాంతరప్రభావశ్చ వాసవేన రణే రణే ॥ 5-104-3(35445)
అయం హరిసహస్రేణ యుక్తం జైత్రం రథోత్తమం ।
దేవాసురేషు యుద్ధేషు మనసైవ నియచ్ఛతి ॥ 5-104-4(35446)
అనేన విజితానశ్వైర్దోర్భ్యాం జయతి వాసవః ।
అనేన బలభిత్పూర్వం ప్రహృతే ప్రహరత్యుత ॥ 5-104-5(35447)
అస్య కన్యా వరారోహా రూపేణాసదృశీ భువి ।
సత్యశీలగుణోపేతా గుణకేశీతి విశ్రుతా ॥ 5-104-6(35448)
తస్యాస్య యత్నాచ్చరతస్త్రైలోక్యమమరద్యుతే।
సుముఖో భవతః పౌత్రో రోచతే దుహితుః పతిః ॥ 5-104-7(35449)
యది తే రోచతే సంయగ్భుజగోత్తమ మా చిరం ।
క్రియతామార్యక క్షిప్రం బుద్ధిః కన్యాపరిగ్రహే ॥ 5-104-8(35450)
యథా విష్ణుకులే లక్ష్మీర్యథా స్వాహా విభావసోః ।
కులే తవ తథైవాస్తు గుణకేశీ సుమధ్యమా ॥ 5-104-9(35451)
పౌత్రస్యార్థే భవాంస్తస్మాద్గుణకేశీం ప్రతీచ్ఛతు ।
సదృశీం ప్రతిరూపస్య వాసవస్య శచీమివ ॥ 5-104-10(35452)
పితృహీనమపి హ్యేనం గుణతో వరయామహే।
బహుమానాచ్చ భవతస్తథైవైరావతస్య చ ॥ 5-104-11(35453)
సుముఖస్య గుణైశ్చైవ శీలశౌచదమాదిభిః ।
అభిగంయ స్వయం కన్యామయం దాతుం సముద్యతః ।
మాతలిస్తస్య సంమానం కర్తుమర్హో భవానపి ॥ 5-104-12(35454)
కణ్వ ఉవాచ। 5-104-13x(3696)
స తు దీనః ప్రహృష్టశ్చ ప్రాహ నారదమార్యకః ।
వ్రియమాణే తథా పౌత్రే పుత్రే చ నిధనం గతే ॥ 5-104-13(35455)
ఆర్యక ఉవాచ। 5-104-14x(3697)
మన్యే నైతద్బహుమతం మహర్షే వచనం తవ।
సఖా శక్రస్య సంయుక్తః కస్యాయం నేప్సితో భవేత్।
కారణస్య తు దౌర్బల్యాచ్చింతయామి మహామునే ॥ 5-104-14(35456)
అస్య దేహకరస్తాత మమ పుత్రో మహాద్యుతే।
భక్షితో వైనతేయేన దుఃఖార్తాస్తేన వై వయం ॥ 5-104-15(35457)
పునరేవ చ తేనోక్తం వైనతేయేన గచ్ఛతా ।
మాసేనాన్యేన సుముఖం భక్షయిష్య ఇతి ప్రభో ॥ 5-104-16(35458)
ధ్రువం తథా తద్భవితా జానీమస్తస్య నిశ్చయం।
తేన హర్షః ప్రనష్టో మే సుపర్ణవచనేన వై ॥ 5-104-17(35459)
కణ్వ ఉవాచ। 5-104-18x(3698)
మాతలిస్త్వబ్రవీదేనం బుద్ధిరత్ర కృతా మయా।
జామాతృభావేన వృతః సుముఖస్తవ పుత్రజః ॥ 5-104-18(35460)
సోఽయం మయా చ సహితో నారదేన చ పన్నగః।
త్రిలోకేశం సురపతిం గత్వా పశ్యతు వాసవం ॥ 5-104-19(35461)
శేషేణైవాస్య కార్యేణ ప్రజ్ఞాస్వాంయహమాయుషః ।
సుపర్ణస్య విఘాతే చ ప్రయతిష్యామి సత్తమ ॥ 5-104-20(35462)
సుముఖశ్చ మయా సార్ధం దేవేశమిగచ్ఛతు।
కార్యసంసాధనార్థాయ స్వస్తి తేఽస్తు భుజంగమ ॥ 5-104-21(35463)
`కణ్వ ఉవాచ। 5-104-22x(3699)
ఆర్యకేణాభ్యనుజ్ఞాతా గంయతామితి భారత।'
తతస్తే సుముఖం గృహ్య సర్వ ఏవ మహౌజసః।
దదృశుః శక్రమాసీనం దేవరాజం మహాద్యుతిం ॥ 5-104-22(35464)
సంగత్యా తత్ర భగవాన్విష్ణురాసీచ్చతుర్భుజః ।
తతస్తత్సర్వమాచఖ్యౌ నారదో మాతలిం ప్రతి ॥ 5-104-23(35465)
వైశంపాయన ఉవాచ। 5-104-24x(3700)
తతః పురందరం విష్ణురువాచ భువనేశ్వరం।
అమృతం దీయతామస్మై క్రియతామమరైః సమః ॥ 5-104-24(35466)
మాతలిర్నారదశ్చైవ సుముఖశ్చైవ వాసవ।
లభంతాం భవతః కామాత్కామమేతం యథేప్సితం ॥ 5-104-25(35467)
పురందరోఽథ సంచింత్య వైనతేయపరాక్రమం ।
విష్ణుమేవాబ్రవీదేనం భవానేవ దదాత్వితి ॥ 5-104-26(35468)
విష్ణురువాచ। 5-104-27x(3701)
ఈశస్త్వం సర్వలోకానాం చరాణామచరాశ్చ యే।
త్వయా దత్తమదత్తం కః కర్తుముత్సహతే విభో ॥ 5-104-27(35469)
ప్రాదాచ్ఛక్రస్తతస్తస్మై పన్నగాయాయురుత్తమం।
న త్వేనమమృతప్రాశం చకార బలవృత్రహా ॥ 5-104-28(35470)
లబ్ధ్వా వరం తు సుముఖః సుముఖః సంబభూవ హ।
కృతదారో యథాకామం జగామ చ గృహాన్ప్రతి ॥ 5-104-29(35471)
నారదస్త్వార్యకశ్చైవ కృతకార్యౌ ముదా యుతౌ ।
అభిజగ్మతురభ్యర్చ్య దేవరాజం మహాద్యుతిం ॥ ॥ 5-104-30(35472)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఉద్యోగపర్వణి భగవద్యానపర్వణి చతురధికశతతమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-104-20 అస్యాయుషః శేషేణ కార్యేణ ప్రజ్ఞాస్యామి విజ్ఞాపయిష్యామి ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.